Pazaryerinde net kâr nasıl hesaplanır? Komisyon, kargo, KDV

Pazaryerinde satış yapan birçok kişi, ciro büyürken cebine kalan paranın beklediği kadar artmadığını fark eder. Çünkü satış fiyatı ile net kâr arasında komisyon, kargo, KDV, paketleme, iade ve reklam gibi kalemler vardır. Doğru fiyatlama ve sürdürülebilir büyüme için bu kalemleri tek tek hesaba katmak gerekir. Bu rehberde komisyonlu satışta net kârın nasıl bulunacağını, marj ile markup farkını ve başabaş noktasını örnekle anlatıyoruz. Hızlı hesap için Pazaryeri Net Kâr aracını kullanabilirsiniz.

Net kârı oluşturan kalemler

Bir ürünü pazaryerinde sattığınızda şu kalemleri düşmeniz gerekir: pazaryerinin kategoriye göre aldığı komisyon, kargo bedeli, ürünün alış veya üretim maliyeti ve KDV. Ayrıca paketleme, iade ve reklam harcamaları da gerçek kârı etkiler. Komisyon çoğu pazaryerinde KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır ve komisyon tutarına da KDV eklenir; güncel tarifeyi satıcı panelinizden kontrol edin.

Örnek hesap

1.000 ₺ (KDV dahil) fiyatla satılan, maliyeti 500 ₺ (KDV dahil) olan bir ürünü düşünelim. Komisyon %15 yani 150 ₺, kargo 60 ₺ olsun. KDV dahil kâr 1.000 − 150 − 60 − 500 = 290 ₺ görünür; ancak bu tutarın içinde KDV yükü vardır. %20 KDV varsayımıyla KDV hariç net kâr yaklaşık ₺241,67 olur ve KDV hariç satış fiyatına (833,33 ₺) göre kâr marjı yaklaşık %29 eder. Kâğıt üzerinde gördüğünüz 290 ₺ ile gerçek net kâr arasındaki fark, KDV’nin kâr gibi görünmesinden kaynaklanır.

KDV hesabını ayrıca görmek için KDV Hesaplama aracına bakın.

Marj ve markup

Fiyatlamada en sık karıştırılan iki kavram marj ve markup’tır. Markup, kârın maliyete oranıdır; marj ise kârın satış fiyatına oranıdır. Maliyeti 100 ₺ olan ürünü 150 ₺’ye sattığınızda markup %50, marj yaklaşık %33,3’tür. Hedef marjınızı belirlediyseniz fiyatı “maliyet ÷ (1 − marj)” formülüyle bulursunuz. İkisini ayrı ayrı görmek için Kâr Marjı ve Markup, hedef marja göre fiyat için Satış Fiyatı Belirleme aracını kullanın.

Başabaş noktası

Sabit giderleriniz (depo kirası, maaş, yazılım, muhasebe) satış yapmasanız da vardır. Başabaş adedi, bu giderleri karşılamak için satmanız gereken ürün sayısıdır: sabit gider ÷ birim katkı payı. Birim katkı payı satış fiyatı ile değişken maliyet arasındaki farktır. Aylık sabit gideri 50.000 ₺, birim satış fiyatı 200 ₺ ve değişken maliyeti 120 ₺ olan bir işletme için başabaş adedi 625’tir. Kendi değerlerinizle Başabaş Noktası aracında deneyebilirsiniz.

Reklam ve kargo maliyeti

Reklam harcamalarını ayrıca ölçmek için Reklam ROAS ve CPA aracı, harcama başına gelir ve sipariş başı maliyeti gösterir. Kargoda ise desi hesabı fiyatı belirler; Kargo Desi aracı en, boy ve yükseklikten ücrete esas değeri bulur. Hacimli ve hafif ürünlerde kargo, marjın büyük bölümünü yiyebilir.

Karlı büyümek için kontrol listesi

• Fiyatı belirlerken komisyon, kargo ve KDV’yi baştan hesaba katın.
• İade oranınızı ve iade kargo maliyetinizi tahmin edin.
• Ürün bazında net marjı izleyin; ciroya değil kâra bakın.
• Sabit giderleriniz için başabaş adedini belirleyin.
• Reklam getirisini düzenli ölçün; getirisi başabaş ROAS’ın altında kalan reklamı durdurun.

Vergisel yükümlülükler

Satışlarınızdan doğan KDV ve gelir veya kurumlar vergisi yükümlülükleri, işletme türünüze göre değişir. Şahıs ile şirket arasındaki fark için Şahıs vs Limited Şirket aracına bakabilirsiniz. Güncel mevzuat için Gelir İdaresi Başkanlığı ve T.C. Ticaret Bakanlığı sayfaları güvenilir kaynaklardır.

İade etkisini hesaba katmak

İadeler, pazaryeri satışında marjı sessizce eriten kalemlerin başında gelir. İade edilen üründe komisyon iade edilse bile gidiş-dönüş kargo ve paketleme maliyeti size kalır; ürün yeniden satılabilir durumda değilse maliyetin tamamı da kayıptır. Yukarıdaki örnekte siparişlerin %10’unun iade olduğunu ve iade başına yalnızca kargo bedelinin (60 ₺) kaybedildiğini varsayarsak, sipariş başına ortalama net kâr yaklaşık ₺207,50 seviyesine iner. Bu yüzden iade oranınızı ürün bazında izleyip fiyatlamaya yansıtmanız önemlidir.

Rakip indirim yaptığında

Rakibin fiyat kırdığı durumlarda ilk refleks fiyatı düşürmektir; ancak önce marjınızın buna izin verip vermediğine bakın. Marjı %30 olan bir üründe fiyatı %10 düşürürseniz kâr yaklaşık üçte bir oranında azalır. Bunu görmek için İndirim Hesaplama aracını kullanabilir, indirim sonrası başabaş adedini Başabaş Noktası aracında yeniden hesaplayabilirsiniz. Her zaman fiyat yerine değer sunmanın (hızlı kargo, paketleme, açıklama kalitesi) yollarını da düşünün.

Nakit akışı ve stok

Kâr ile nakit aynı şey değildir. Pazaryerleri ödemeleri belirli bir vadeyle yapar; stok için ise peşin ödeme yaparsınız. Stok devir hızı düşükse sermayeniz rafta bekler. Satış hızınızı bilmek, ne kadar stok almanız gerektiğini belirler. Büyüme planlarınızı yaparken yalnızca kâr marjına değil, nakit döngüsüne de bakın. Serbest çalışıyorsanız saatlik ücretinizi bulmak için Freelance Saatlik Ücret aracını kullanabilirsiniz.

Sonuç

Pazaryerinde sürdürülebilir kâr, ciroya değil birim ekonomisine bakmakla başlar. Her ürün için komisyon, kargo, KDV, iade ve reklam kalemlerini hesaba katıp net marjı bilin; marjı düşük ürünlerde fiyat veya maliyeti yeniden düzenleyin. Aylık sabit giderleriniz için başabaş adedini hedefleyin ve satışları bu hedefe göre izleyin.

Kaynaklar ve ileri okuma

• Gelir İdaresi Başkanlığı – KDV ve vergi rehberleri
• T.C. Ticaret Bakanlığı – elektronik ticaret mevzuatı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali müşavirlik veya vergi tavsiyesi değildir.

Sık sorulan sorular

Marj ile markup farkı nedir?

Marj kârın satış fiyatına, markup ise maliyete oranıdır. %50 markup yaklaşık %33,3 marja denk gelir.

İade ve reklam maliyeti dahil mi?

Hesaplayıcıda dahil değildir; kendi iade oranınızı ve reklam harcamanızı ayrıca düşmelisiniz.

Komisyon oranı sabit mi?

Hayır. Kategori ve pazaryerine göre değişir; güncel tarifeyi satıcı panelinizden kontrol edin.